Kaapse Brouwers go… Bamberg dl. 1

We maakten een uitstapje naar, jawohl, Duitland. Lees hier hoe we de Frankische biertraditie onderzochten en Kaapse Andie brouwden bij Gänstaller Brau.


Als je aan de Duitse biercultuur denkt kom je misschien al snel uit bij biertuinen en grote pullen hijsen in je lederhosen. Maar Duitsland heeft zoveel meer te bieden, zeker op het gebied van craft beer. Daarom reisden we af naar Bamberg in Opper-Franken (Noord-Beieren). Dit pittoreske stadje bekoort niet alleen het oog (belachelijk mooi, daarom op de UNESCO Werelderfgoedlijst), maar ook de bierliefhebber. 
Bamberg telt maar liefst negen brouwerijen binnen de stadsgrenzen, die samen zoʼn vijftig verschillende bieren brouwen. In 1818 waren er nog maar liefst 65 brouwerijen, op 17.000 inwoners. Opper-Franken heeft sowieso de hoogste brouwerijendichtheid ter wereld, ze hebben er maar liefst 163.

Stub’n
Zoveel brauhausen, zoveel stub’n waar je de bieren kunt drinken: Bamberg is een walhalla voor bierliefhebbers. Lekker authentiek, stap je zo’n dranklokaal binnen dan is het net of je teruggaat in de tijd: zware houten balken, antieke meubels, her en der een gewei of koekoeksklok aan de muur en lange tafels met al dan niet beschonken inwoners.
Geen tafel vrij? Klop dan met je hand op een andere tafel en schuif aan na instemming van het gezelschap. Gemütlich! In de stube kun je uiteraard ook eten, en hoewel de Duitsers niet bekend staan om hun verfijnde keuken, passen de robuuste gerechten wel bij de Frankische bieren uit de vele kelders.

Bierkelder
Want waar Duitsland meestal bekend staat om de biertuin, kennen ze in deze regio een bierkelder. De brouwers maakten hier handig gebruik van de natuurlijke omstandigheden; ze bouwden hun bieropslagplaatsen onder de grond in de zandstenen hellingen van de heuvels. Het voordeel van deze kelder is dat de temperatuur zonder extra koeling constant acht graden blijft, precies goed voor het bier.
Zoals bijvoorbeeld brouwerij Schlenkerla, daar daalden we metersdiep af in koele, middeleeuwse kelders. Met de nieuwste apparatuur weliswaar, dat met een hoop uitbreken en passen en meten is geplaatst. 

Rauchbier
In 1405 werd Schlenkerla voor het eerst genoemd in de kronieken, vandaag de dag is de brouwerij in handen van de familie Trum, de 6de generatie alweer.  Wie Schlenkerla zegt, zegt rookbier (‘Aecht Schlenkerla Rauchbier’), in de historische stube nog steeds op traditionele wijze getapt uit houten vaten. 
Niet alleen Schlenkerla brouwt Rauchbier, in heel Bamberg wordt dit typische bier (je bent er dol óf je vindt het smerig) gemaakt. Het bier krijgt zijn uitgesproken smaak door het gebruik van gerookte mout. Veel brouwerijen hebben dan ook hun eigen mouthuis waar ze  de mout met eiken- of andere houtsoorten roken.

Volgens local en bevriende brouwer Andreas Gänstaller gaat de legende dat er ooit een grote brand was naast een graanveld aan de rand van het stadje. De rook sloeg in grote wolken over het veld heen maar wonder boven wonder bleef het graan gespaard. Toen de Bambergenaren de mout echter wilden gebruiken om te brouwen kwamen ze erachter dat de rook het bier een heerlijke smaak had gegeven.

Kellerbier
Andreas Gänstaller is eigenaar en brouwer van Gänstaller Brau in Schnaid, even buiten Bamberg. Deze internationaal geroemde maar immer bescheiden brouwmeester verstaat zijn vak en heeft veel betekend voor de Frankische craftbeer scene (lees meer over hem in een volgende blogpost).
Een van zijn favoriete bieren om te maken is Keller- of Zwickelbier, een andere specialiteit uit de regio. Dit is een ongefilterd troebel bier dat zowel van hoge gisting als van lage gisting kan zijn. Het bier (vernoemd naar het bemonsteringskraantje – Zwickelhahn in het Duits - op de tank) wordt meestal kort na het gistingsproces aangeboden zonder lagering zodat het nog troebel is en daardoor voller van smaak. Zwickelbier is beperkt houdbaar en kun je het beste vers drinken.  Zoals wij het recht uit de tank mochten proberen in de Gänstallerbrouwerij.

Rheinheitsgebot
Een andere factor die de Frankische of Beierse bieren speciaal maakt is het reinheidsvoorschrift (Rheinheitsgebot in het Duits). 
In 1516 vaardigde hertog Willem IV van Beieren het Beierse reinheidsvoorschrift uit. Het beroemde voorschrift luidt dat voor de bereiding van Beiers bier alleen water, hop en gerst mogen worden gebruikt, en dat geldt tot op de dag van vandaag. Je mag best bier brouwen met andere ingrediënten erbij, maar dit mag je dan geen officieel bier noemen: het dient dan een ‘bierproduct’ te heten.
Het Rheinheitsgebot kan beperkend zijn maar  voor craftbeer-brouwerijen zoals Gänstaller is het ook een uitdaging om te blijven experimenteren met bijvoorbeeld verschillende hopsoorten.
‘Natuurlijk zijn er manieren om het voorschrift te omzeilen, maar je eer en je reputatie staan op het spel’, aldus ‘Andy’ Gänstaller. Hoe hij experimenteert en wij bij Gänstaller onze Kaapse Andie brouwden met behulp van een koelschip lees je binnenkort…  Genau!

Nieuws

Geplaatst op 14-04-2017
Door Laura Tenret

Deel dit artikel
Lees artikel

Dit gaan we doen op ons 3e verjaardagsfeestje

Nog  een paar nachtjes slapen en dan zijn we jarig! We vieren onze 3e verjaardag op 20 mei met het 3rd Anniversary Beer Festival en jij bent...
Lees artikel

Bier voor Beginners dl.3: Wat staat er op mijn bieretiket?

Bier drinken is een fluitje (of vaasje) van een cent, maar hoe vind je nou je weg in het bierlandschap? En wat betekenen die afkortingen op een...
Lees artikel

Bier voor Beginners: dl.2: Imperials

Bier drinken is een fluitje (of vaasje) van een cent, maar hoe vind je nou je weg in het bierlandschap? Wat is een Session, Saison, Stout, Stoombier,...